آپارتمان‌نشینی و حقوق همسایگی – مجله آنلاین هومینگ


آپارتمان‌نشینی و حقوق همسایگی موضوعاتی هستند که در فرهنگ شهرنشینی ما کمتر به آن‌ها پرداخته شده است. با توجه به مهاجرت جمعیت به شهرهای بزرگ و گسترش آپارتمان‌نشینی، آگاهی داشتن از حق و حقوق همسایگی ضروری به نظر می‌رسد. در این نوشته از هومگ قصد بررسی موضوع آپارتمان‌نشینی و حق و حقوق همسایگان در قبال یکدیگر را داریم.

همسایگی از منظر قانون و شرع

با گذشت بیش از پنج‌ دهه از شکل‌گیری و رواج آپارتمان‌نشینی در ایران و علیرغم تصویب اولین قانون مربوطه در سال ۱۳۴۳ «حقوق همسایگی» همچنان از مغفول‌‌ترین ضروریات فرهنگی کشور به حساب می‌آید.

هرچند واژه‌ی «همسایه» از نظر شرع دایره وسیعی از حقوق و تکالیف را در بر می‌گیرد اما در قانون بجز تعریفی که در قانون تملک آپارتمان‌ها آمده است، تعریف دیگری از آن وجود ندارد.

طبق این قانون، افرادی که از بعضی از قسمت‌های یک ساختمان بطور مشترک استفاده می‌کنند همسایه نامیده می‌شوند. به بیان دیگر مشاعات ساختمان حلقه ی واصل و ارتباط دهنده میان کسانی است که با مالکیت مستقل در یک ساختمان زندگی می‌کنند.

آپارتمان نشینی، تعارض‌ها و چالش‌ها

آپارتمان‌نشینی یعنی تجربه زندگی مشترک با افراد دیگر که به خودی خود یعنی زمینه برای ایجاد اصطکاک. مشکلات و ناسازگاری‌ها در زندگی آپارتمانی از آنجایی آغاز شد که خانواده‌هایی از محیط‌های مستقل و خانه‌هایی حیاط‌دار وارد فضایی اشتراکی شدند. رفت و آمدهای شب هنگام، بلند حرف زدن، صدای بلند تلویزیون و موسیقی و بسیاری از نمونه‌های دیگر میراث تفکری مسموم و متاثر از فضای سنتی گذشته بود و جمله‌ای مصطلح، «چهار دیواری، اختیاری» ! . ته مانده‌های این تفکر هنوز هم به شکل رنجش‌آوری ظهور و بروز دارند. لجاجت‌ها و اختلافاتی که در نهایت با عبور از رویه‌ها و پیچ و خم‌های قضائی حل و فصل می‌شوند.

با افزایش روند رشد جمعیت و سیل مهاجرت‌ها به شهرهای بزرگ، در عمل آپارتمان نشینی به عنوان تنها گزینه‌ی موجود باقی مانده است؛ و انتخاب بعدی قطعا خارج شدن از شهر و یا استقرار در شهرک‌های اطراف آن خواهد بود.

پذیرش محدودیت‌های موجود، تبعیت از قوانین و انطباق با فرهنگ آپارتمان نشینی را به همراه داشته است.

مهم‌ترین قوانین آپارتمان‌نشینی

همسایگان چه حقوق و تکالیفی را در قبال یکدیگر دارند؟

نخست می‌بایست حقوق شرعی و قانونی را از یکدیگر تفکیک نماییم. در نگاه شرع رعایت حقوق همسایگان در زمره‌ی واجبات و گذشت و چشم‌پوشی از خطاهای آنها از جمله‌ی مستحبات به حساب می‌آیند.

بیرون از دایره‌ی شرع و در متن قوانین حقوق و تکالیفی برای همسایگان وضع شده است که روابط را به سوی نظم و هماهنگی جهت‌دهی می‌نمایند. از جمله‌ی این قوانین می‌توان به الزام به داشتن مدیر برای هر ساختمان اشاره داشت. به تبع این قانون و سایر مواد الحاقی کلیه ساکنین موظف به همکاری با شخص مذکور بوده و حق ابلاغ تذکر و پیگیری تخلفات برای وی منظور گردیده است.

پرداخت به‌موقع شارژ، رعایت نظافت عمومی و خودداری از ایجاد سر و صدای ناهنجار در راهروها از جمله‌ی حداقلی‌ترین تکالیفی است که بر عهده‌ی تمامی ساکنین قرار داده شده است.علاوه بر این‌ها آیین‌نامه‌های متعددی مطابق با عرف و سلایق مردم تدوین و به اشتراک گذاشه شده‌اند که در هر یک از مجتمع‌های آپارتمانی تمام و یا بخشی از آنها تصویب و به اجرا گذاشته می‌شوند. آیین‌نامه‌هایی که مفاد آنها گاهی به حدود پنجاه بند می‌رسند.

علاوه بر قانون مالکیت آپارتمان‌ها موادی از قانون مدنی و قانون اساسی نیز بصورت قاطع و شفاف به ترسیم حدود افراد در حریم ملک شخصی خود پرداخته‌اند.

ماده ۱۳۲ قانون مدنی که به حدود اختیارات مالک در ملک خود اشاره دارد، تصریح می‌نماید که هیچ مالکی نمی‌تواند در ملک خود تصرفی نماید که موجب ایراد ضرر به همسایه و یا همسایگان وی شود.

همچنین ماده ۴۰ قانون اساسی بیان می‌دارد، که هیچکس نمی‌تواند به سبب اعمال حقوق خویش حقوق عمومی را نادیده گیرد. بنابراین حدود استفاده‌ی مالک از ملک خود مشروط و محدود به حفظ حریم عمومی و حقوق همسایگان خواهد بود.

به موجب این قانون هیچ‌کس نمی‌تواند با استناد به آزادی در ملک خود نسبت به صلب آرامش همسایگان اقدامی نماید و حقوق همسایگان می‌بایست محترم شمرده شود.

و نیز اعمال تغییرات مشهود در ساختمان مشروط به رضایت اکثریت مالکان خواهد بود. همچنین اعمال تغییرات و یا تحمیل شرایطی که موجب بر هم زدن آرامش ساکنان و یا آسیب به اسکلت و یا تاسیسات ساختمان گردد نیز قابل پیگرد خواهد بود.

حقوق همسایگی

یکی از موضوعاتی که در  آپارتمان‌نشینی حائز اهمیت است، موضوع اطلاع رسانی صحیح، کامل و شفاف درخصوص این قوانین است. قوانینی که در بسیاری از موارد بندهای بسیار مرسوم، متداول و حداقلی آنها نیز نادیده انگاشته می‌شوند. در موارد دیگری نیز این قوانین به شکل دلخواه و سلیقه‌ای تفسیر و تعبیر می‌شوند.

بنابر‌این یکی از نکاتی که می‌بایست از سوی مدیران ساختمان بطور جد مورد توجه قرار گیرد مساله‌ی اطلاع رسانی و الصاق تذکرات و آیین‌نامه‌های مورد اشاره می‌باشد.

اما نکته‌ی مهم دیگری که می‌بایست از سوی مدیران ساختمان‌ها منظور داشته شود مساله‌ی اعتدال است. اعتدال در ابلاغ قوانین و آیین‌نامه‌های مرسوم از جمله سیاست‌هایی است که در همراهی ساکنین و رعایت قوانین مربوطه از سوی آن‌ها بسیار ثاثیرگذار خواهد بود.

انضباط نظامی و فهرست بلندبالای محدودیت‌ها از آن دسته مسائلی هستند که از سوی اکثریت مردم، زننده و غیرقابل قبول تلقی می‌شوند. چنین رویکردهایی علاوه بر عدم حصول نتیجه، ساکنان را به سرپیچی از سایر تکالیف قطعی و عرفی خود وامیدارد.

حق شارژ در ساختمان چگونه محاسبه می‌شود؟

پرداخت حق شارژ از جمله مواردی است که کلیه اهالی یک ساختمان موظف و مکلف به انجام آن می‌باشند و از الزامات آپارتمان‌نشینی است. از دیگر مواردی که گاهی منجر به اختلاف می‌شود استفاده و یا عدم استفاده‌ی مالک از واحد تحت مالکیت خود می‌باشد.

هرچند برخی از مردم معتقدند که در صورت تخلیه‌ی یک واحد مسکونی الزامی به پرداخت شارژ ماهیانه وجود نخواهد داشت؛ اما در واقع چنین تصوری کاملا اشتباه است. این موضوع در رابطه با سایر مواردی که به استفاده و عدم استفاده‌ی یک واحد از بخشی از ساختمان مربوط می‌شود نیز صدق می‌کند.

بطور مثال خودداری از پرداخت هزینه های نظافت و یا مراقبت از پارکینگ به بهانه‌ی نداشتن خودرو از این دسته موارد به شمار می‌آید.

نتیجه گیری

اگرچه با شکل‌گیری شوراهای حل اختلاف و نیز رسیدگی‌های خارج از نوبت در برخی از مراجع قضائی مشکلات واحدهای مسکونی با سهولت بیشتری نسبت به گذشته قابل پیگیری و حل و فصل می‌باشند؛ اما رعایت نکاتی ساده می‌تواند در کاهش اختلافات و ایجاد فضایی صمیمانه در مجتمع‌های آپارتمانی و تسهیل آپارتمان‌نشینی بسیار موثر واقع گردد..

پیشنهاداتی برای بهبود زندگی آپارتمان‌نشینی

  • اطلاع رسانی شایسته، بهره‌گیری از لحن و ادبیات مناسب و قابل فهم و نیز برگزاری جلسات دوره‌ای در ساختمان به تقویت ارتباطات و همگرایی بیشتر در میان ساکنین منجر خواهد شد.
  • به شکل مکتوب و شفاهی از ساکنین نظرخواهی کنید و آنها را به مشارکت در اداره‌ی ساختمان دعوت کنید. نظرات و پیشنهادات همسایگان را در کنار طرح‌ها و پیشنهادات خود مطرح و به بحث بگذارید.
  • مزایا و معایب طرح های پیشنهادی را مطرح و حدود هزینه‌های اجرائی آنها را به صورت شفاف در معرض دید ساکنین قرار دهید.
  • پیش از برگزاری جلسات دستور جلسه و مواردی که احتمالا در این جلسات به رای گذاشته می‌شوند را به صورت مکتوب به تابلو و یا محل مناسب دیگری الصاق نمایید.
  • گزارش عملکرد و شرح هزینه ها نیز می‌بایست بطور شفاف و در ادوار منظم در اختیار کلیه ی ساکنین قرار گیرد.

بهره گیری از اپلیکیشن‌های جدیدی که به منظور مدیریت مالی و پرداخت شارژهای ماهیانه طراحی شده‌اند نیز بسیار موثر و کارگشا خواهند بود.



منبع: مجله آنلاین هومینگ

دیدگاه ها

mood_bad
  • بدون دیدگاه.
  • chat
    افزودن دیدگاه