تأثیر شکل‌ های هندسی در طراحی دیوار ها


انسان با شناخت شکل‌های هندسی جهان پیرامون خود را درک می‌کند. درک شکل‌های هندسی بود که انسان اولیه را به ساختن ابزار علاقه‌مند کرد و به سمت تمدن برد. شکل‌های هندسی اطراف ما تأثیر به‌سزایی در روحیۀ ما دارند. امروزه آگاهی از تأثیر  این شکل‌ها در محیط پیرامون ما بسیار مهم است. چون در طول زمان معناهای خود را از دست داده‌اند و انسان در قرار دادن آن‌ها در اطراف خود به کارکرد و تأثیر روانی آن‌ها توجه نمی‌کند.

دیوارها به عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان طراحی یک ساختمان هستند؛ چه در فضای داخلی، چه در فضای خارجی، چه در منزل یا محل کار هم در مرحلۀ طراحی اولیه هم در مرحلۀ ساخت ابزار و انجام تزئینات. دقت در استفاده از شکل‌های هندسی به اندازه و متناسب در این مکان‌ها می‌تواند اثرات بسیار مهمی در ذهنیت و آرامش روان افراد بگذارد.

در این مقاله تأثیر روانی شکل‌های هندسی در محیط بر روی افراد و چگونگی به کار گرفتن آن‌ها در طراحی دیوارها را بررسی می‌کنیم.

سرفصل‌های این مقاله عبارت‌اند از:

  • تأثیر روانی شکل‌های هندسی
  • چگونگی استفاده از شکل‌های هندسی در دیوارها

شکل‌ هندسی دیوار

تأثیر روانی شکل‌های هندسی

انسان اولیه با درک شکل‌‎های هندسی برای خود خانه ساخت، وسایل و ابزار فراهم کرد و به زندگی خود سازه و نظم را افزود. مثلاً بشر با درک شکل مثلث توانست بهتر شکار کند و بهتر زندگی کند. قبل از اینکه انسان شکل دایره را کشف کند شک نداشت که زمین مربع است. و کشف این شکل‌ها به مرور زمان تغییرات اساسی در تمدن بشر به وجود آورد. امروزه در طراحی ساختمان‌ها و فضای پیرامون ما کمتر به تأثیر شکل‌های هندسی در روان و روحیۀ افراد توجه می‌شود.

طراح داخلی‌ای که شناخت دقیقی از این تأثیرات داشته باشد بسیار هوشمندانه می‌تواند با توجه به نوع کاربرد یک ساختمان و حتی شغل و روحیه و وضعیت زندگی مشتریانش فضایی را طراحی کند که در به کار بردن شکل‌های هندسی در طراحی دیوارها تمام این موارد را در نظر بگیرد. تصور کنید اگر در دیوارهای خانۀ شما با توجه به روحیه و فضای فکری شما از این شکل‌ها استفاده شود چه حس خوب و بی‌نظیری نسبت به محیط به شما می‌دهد.

با توجه به این موضوع بهتر است دربارۀ حس غالبی که شکل‌ها القا می‌کنند کمی بیشتر بدانیم:

مربع و مستطیل: این دو شکل پرکابرد و معروف در دیوارها و مبلمان، کتاب‌ها و مانیتورها، تلفن‌های همراه و دوربین‌ها و بسیاری وسایل دیگر، خطوط مستقیم و زوایای قائمه دارند. این ویژگی‌ها نشان‌دهندۀ اطمینان و امنیت هستند. مثلاً اگر دقت کرده باشید کشیدن خانه در نقاشی کودکان بیشتر اوقات با این شکل‌ها صورت می‌گیرد که نشان‌دهندۀ حس امنیت در این شکل‌ها در ذهن کودکان است.

مثلث: شکلی فعال است که همیشه با حرکت و جهت همراه است. خطوط در مثلث به شکلی قرار گرفته‌اند که چشم به طور خودکار به سمت رأس آن حرکت می‌کند. این شکل معانی متفاوتی دارد. مثلث عمودی، حس ثبات و تعادل دارد اما حالت معکوس آن حس خطر و اضطراب را منتقل می‌کند.

دایره: اولین و مهم‌ترین معنای این شکل، ابدیت است؛ چون هیچ آغاز یا پایانی ندارد. دایره ارتباط تاریخی با خورشید و زمین و اجسام کیهانی دارد، بیضی مشابه کل جهان است. شکل‌های گرد ممکن است احساس سحر و جادو یا رمز و راز را القا کنند. همچنین این شکل‌ها برخلاف شکل‌های قبلی زاویه‌ ندارند و نرم‌تر و ملایم‌تر هستندو در آرامش ذهن تأثیر می‌گذارند.

مارپیچ: این شکل‌ در طبیعت مثلاً در صدف‌ها و برخی گل‌ها دیده می‌شود. اغلب با دایره، زندگی و رشد مرتبط است. در جامعۀ مدرن، آن‌ را به ‌عنوان نشانه‌ای از خلاقیت و ذهنی نو در زندگی به کار می‌برند.

شکل‌ هندسی دیوار

چگونگی استفاده از شکل‌های هندسی در دیوارها

موضوع بسیار مهم در استفاده از شکل‌های هندسی در دیوارها این است که کاربری مکان به طور دقیق در نظر گرفته شود. مثلاً با توجه به سرفصل قبلی و مثلاً ویژگی‌های دایره، استفاده از شکل دایره در مکان‌های استراحت در منزل یا محل کار می‌تواند حس آرامش ایجاد کند. یا استفاده از شکل‌های مربع و مستطیل در اتاق‌های جلسات کاری جدی یا ملاقات با مشتری حس اطمینان ایجاد کند.

نکتۀ مهم دیگری که باید در این زمینه مورد توجه قرار بگیرد در نظر گرفتن بافت، جنس و رنگ دیوارها و ترکیب آن با شیشه‌ها و درها و پنجره‌ها در شکل‌دهی هندسی به محیط است.

 شکل‌ها ویژگی‌های معنی‌دار زیباشناختی دارند. در طراحی دیوارها باید این ویژگی‌های شکل و رنگ با هم هماهنگی داشته باشند. سه شکل اصلی مربع، مثلث و دایره نیز مانند سه رنگ اصلی قرمز، زرد و آبی ویژگی‌های مفهومی و بیانی مشخص دارند.
مثلاً مربع نمایانگر ماده، وزن و حدود مشخص است و حسی از کشش و امتداد و تجربۀ حرکت را به وجود می‌آورد. مربع با رنگ قرمز منطبق است و وزن حجم قرمز با شکل سنگین و ساکن مربع مطابقت دارد. مثلث با زاویه‎‌های تیز حاد تأثیر ستیزه‌جویی، پرخاش و تهاجم را ایجاد می‌کند. رنگ زرد سمبل تفکر است و حالت بی‌وزن آن با زرد روشن هماهنگی دارد.
دایره احساسات را ملایم و معتدل می‌کند و حس آرامش و آهستگی را القا می‌کند. تطابق و تناسب هر رنگ با شکل مربوط به آن تأثیر استفاده از شکل‌های هندسی را در طراحی دیوارها چندبرابر می‌کند.

نکتۀ دیگری که بهتر است در طراحی دیوارها یا تغییرات محیطی مد نظر قرار بدهیم توجه به روحیات شخصی یا جمعی کاربران آن محیط است. مثلاً در طاحی یک دفتر کار استارتاپی و جوان استفاده از شکل‌های هندسی که حرکت را القا می‌کنند مناسب‌تر است. یا بسته به میزان تمرکزی که افراد باید روی کار خود داشته باشند و بی‌حرکت بودن آن ‌ها در محل کار یا فعال‌بودنشان دیوارها باید حس‌های متفاوتی القا کنند. مثلاً در یک محیط پژوهشی و مطالعاتی دیواری با شکل‎های هندسی محرک و شلوغ در کار اختلال ایجاد می‌کند.

شکل‌ هندسی دیوار

به طور کلی هماهنگی همۀ اجزای ساختمان در طراحی بسیار مهم است. اما دیوارها به دلیل وسعتی که در فضاها به خود اختصاص می‌دهند از این نظر اهمیت بیشتری دارند و در طراحی دیوارها با در نظر گرفتن نکته‌هایی که گفته شد می‌توان محیطی را فراهم کرد که در آن هر شکل از زندگی و فعالیت به بهترین شکل صورت بگیرد.



منبع: مجله آنلاین هومینگ

دیدگاه ها

mood_bad
  • بدون دیدگاه.
  • chat
    افزودن دیدگاه